UL 1500 - Badanie odporności na zapłon dla wyrobów stosowanych w środowisku mors

Badanie odporności na zapłon dla wyrobów stosowanych w środowisku morskim (ignition protection).

Rodzaj
Dopuszczenia, znaki i normy certyfikacyjne
Organizacja
UL Standards & Engagement
Aktualne wydanie
UL 1500 Edition 3 (1997-09-05), tekst z rewizjami z 8 marca 2007
Status
aktualna

Czego dotyczy

Norma opisuje podstawowe metody badania ochrony przed zapłonem (ignition protection) wyrobów elektrycznych instalowanych na łodziach w przestrzeniach z silnikami benzynowymi i zbiornikami paliwa. UL zastrzega, że procedura sama nie rozstrzyga o dopuszczeniu wyrobu do służby morskiej; o tym decydują wymagania normy wyrobu.

Norma wyłącza urządzenia przeciwwybuchowe i iskrobezpieczne wg wymagań U.S. Coast Guard, mieszaniny wodór–powietrze, zapłon od źródeł zewnętrznych (elektryczność statyczna, wyładowania atmosferyczne), aparaturę elektrostatyczną wysokiego napięcia oraz degradację okablowania zewnętrznego i połączeń instalacyjnych.

Co dowodzi certyfikat

Zapis „Ignition Protected” lub „UL 1500 Marine-Ignition Protected” w karcie wyłącznika oznacza, że wyrób pracujący w mieszaninie propan–powietrze o stężeniu 4,25–5,25 % obj. przy znamionowym napięciu i obciążeniu nie zapala tej mieszaniny.

Norma dopuszcza trzy drogi spełnienia wymagania: obudowa zatrzymuje płomień po zapłonie mieszaniny wewnątrz wyrobu (rozdz. 9 i 10), energia iskry jest za mała, by zapalić mieszaninę (rozdz. 11), albo źródło zapłonu jest hermetycznie oddzielone od otoczenia (rozdz.

12). Zapis dowodzi spełnienia wymagania 33 CFR 183.410 i ABYC E-11 dla przestrzeni silnikowych i zbiornikowych łodzi z silnikami benzynowymi. Zapis nie dowodzi wykonania przeciwwybuchowego wg Ex/ATEX ani przydatności do stref zagrożonych wybuchem w przemyśle.

Jak przebiega certyfikacja

Rozdział 9 opisuje próbę zapłonu wewnętrznej mieszaniny gaz/powietrze: do komory wybuchowej podaje się mieszaninę propanu z powietrzem z przepływem około 0,03 m³ (1 stopa sześcienna) na minutę, utrzymując stężenie 4,25–5,25 % objętościowo propanu (granice wybuchowości propanu wynoszą około 2,2 % dla dolnej i 9,5 % dla górnej).

Mieszaninę w badanym wyrobie zapala się świecą zasilaną ze źródła wysokiego napięcia, a wskaźnik ciśnienia potwierdza, że wybuch nastąpił; próbę bez zapłonu powtarza się. Wykonuje się łącznie 50 prób: 25 przy stężeniu zmienianym małymi krokami w zakresie 4,25–5,25 % i 25 przy stężeniu, które dało największe ciśnienie wybuchu.

Dla wyrobów z akcesoriami wpływającymi na drogę płomienia dochodzi po 10 prób pod obciążeniem i bez obciążenia (3 s) oraz 10 prób przy zablokowanym wirniku (10 s). Rozdział 10 obejmuje zapłon od temperatury przekraczającej 150 °C: element doprowadza się do temperatury maksymalnej przy napięciu 120 % znamionowego i utrzymuje warunek co najmniej 5 minut w mieszaninie 4,25–5,25 %.

Rozdział 11 opisuje próbę energii elektrycznej: obwód z potencjalnym źródłem iskry prowadzi się do aparatu probierczego, urządzenie zasila napięciem 120 % znamionowego, styki aparatu rozwiera się i zwiera 60 razy na minutę, co najmniej 50 razy, a co najmniej 25 prób wykonuje się przy stężeniu 5,25 ±0,25 %; sprawność aparatu sprawdza się obwodem rezystancyjnym 24 V i 3 A z indukcyjnością 10 µH.

Rozdział 12 opisuje hermetyczne oddzielenie źródła zapłonu: obudowa bez otworów albo z połączeniami gwintowanymi na co najmniej trzy pełne zwoje lub spawanymi, lutowanymi albo zatopionymi w szkle (uszczelki O-ring i przepusty nie są dopuszczalne), a szczelność potwierdza się kondycjonowaniem 24 h w 0 °C i zanurzeniem na 0,3 m w wodzie o temperaturze 40 °C na 1 h bez wydzielania pęcherzyków.

Rozdział 13 dotyczy iskier uderzeniowych części ruchomych - badanie prowadzi się 50 razy w komorze wybuchowej przy prędkości 1,5-krotnie większej od maksymalnej. Wyrób spełniający wymagania oznacza się napisem „Ignition Protected” (rozdział 14); ABYC uznaje równolegle oznaczenia „SAE J1171 MARINE” i „ISO 8846 MARINE”.

Zakres, klasy i poziomy

  • mieszanina badawcza: propan–powietrze, 4,25–5,25 % objętościowo propanu; przepływ ok. 0,03 m³/min
  • liczba prób zapłonu (rozdz. 9): 50 - 25 przy zmienianym stężeniu i 25 przy stężeniu o największym ciśnieniu wybuchu
  • akcesoria wpływające na drogę płomienia: 10 prób pod obciążeniem i 10 bez obciążenia po 3 s, 10 prób przy zablokowanym wirniku po 10 s
  • rozdz. 10 - zapłon od temperatury przekraczającej 150 °C: napięcie 120 % znamionowego, warunek utrzymany ≥ 5 min
  • rozdz. 11 - próba energii elektrycznej: 120 % napięcia znamionowego, 60 operacji styków na minutę, ≥ 50 operacji, ≥ 25 prób przy 5,25 ±0,25 % propanu; kontrola aparatu obwodem 24 V / 3 A z indukcyjnością 10 µH
  • rozdz. 12 - hermetyczność: bez otworów albo gwint na ≥ 3 pełne zwoje, spaw, lut lub zatopienie w szkle; próba: 24 h w 0 °C, następnie 1 h zanurzenia na 0,3 m w wodzie 40 °C bez pęcherzyków
  • rozdz. 13 - iskry uderzeniowe: 50 uderzeń w komorze wybuchowej przy prędkości 1,5 × maksymalnej
  • oznaczenie wyrobu zgodnego: „Ignition Protected” (rozdz. 14)

Co sprawdzić w karcie i certyfikacie

Sprawdź, czy karta podaje oznaczenie i normę odniesienia (UL 1500, SAE J1171 lub ISO 8846) oraz czy dotyczy ono kompletnego wyłącznika w danym wykonaniu obudowy; dla aplikacji w strefach Ex wymagaj certyfikatu ATEX/IECEx, bo ochrona przed zapłonem wg UL 1500 nie zastępuje wykonania przeciwwybuchowego.

Normy powiązane