Tunele kolejowe i konstrukcje podziemne

Tunele kolejowe i konstrukcje podziemne

W tunelu i w konstrukcjach podziemnych dostarczamy warstwę między zasilaniem a odbiorami: obudowy i szafy, w których pracuje aparatura, łączniki bezstykowe do wentylacji, pomp odwodnienia i obwodów grzewczych, pomiar energii i parametrów sieci w rozdzielnicy obiektowej oraz oznaczanie kabli i aparatów. Warunki są tu ostrzejsze niż w budynku stacji: wilgotność do 100 %, zapylenie, wibracje od przejeżdżających pociągów, ograniczony dostęp serwisowy i pole elektromagnetyczne trakcji 3 kV DC.

Standardy Techniczne PKP PLK tom V ustawiają ramy, w których dobiera się te elementy. Urządzenia trzymamy poza strefą 5 m od osi toru zelektryfikowanego; gdy to niemożliwe, metalowe konstrukcje i obudowy uszynia się bezpośrednio przy rezystancji do ziemi odniesienia powyżej 20 Ω i pośrednio poniżej 20 Ω (PN-EN 50122-1), a przewody prowadzi w osłonach zabezpieczających przed 3 kV DC. Ochronę przed prądami błądzącymi reguluje PN-EN 50122-2. Wentylacja obiektów zamkniętych i podziemnych to odbiór o zwiększonej pewności zasilania - dwie niezależnie zasilane linie przełączane przez SZR. Obwody zasilające szafy rozdzielcze pracują w układzie TT z wyłącznikami różnicowoprądowymi, gniazda do 20 A dostępne dla urządzeń przenośnych - z I∆n ≤ 30 mA. Przed przepięciami od strony zasilania stosuje się warystory lub diody zabezpieczające; dopuszczalne przepięcia dorywcze to Un + 250 V przy czasie wyłączenia powyżej 5 s i Un + 1200 V przy czasie do 5 s. Stan urządzeń raportuje się do lokalnego centrum sterowania meldunkami: gotowość, załączone, wyłączone, awaria.

Z oferty pracują tu: szafa Varistar CP EMC & Signaling do pomieszczeń technicznych przy torach (ekranowanie do 18 GHz, IP55, materiały LSZH wg EN 45545-2, odporność na wstrząsy przytorowe wg EN 50125-3), obudowy przytorowe ze stali nierdzewnej AISI 304L/316L w IP66 i IK10, obudowy aluminiowe IP-PRO Alu EMC w IP67 i IK09 z ekranowaniem 30 MHz–4 GHz i odpornością EN 61373 kategoria 2, przekaźniki półprzewodnikowe RGC2 i RGC3 do bezstykowego załączania wentylatorów, pomp i grzałek, analizatory sieci WM20/WM30/WM40 do pomiaru w rozdzielnicy obiektowej oraz oznaczniki PATG HF i tabliczki metalowe do opisu kabli i aparatów na cały okres eksploatacji obiektu.

Kryteria doboru - Tunele kolejowe i konstrukcje podziemne

Kryteria doboru w tym obszarze:

  • Szczelność i odporność mechaniczna obudowy - w przekroju tunelu i przy torze IP66/IP67 z IK09–IK10; obudowa przytorowa ze stali nierdzewnej ma korpus 1,5 mm i drzwi 2 mm, klamkę z mechanizmem antywibracyjnym i oddychacze wyrównujące ciśnienie. W pomieszczeniu technicznym wystarcza IP55.
  • Odporność na wstrząsy i wibracje - EN 50125-3 dla montażu 1–3 m od toru (szafy i obudowy przytorowe), EN 61373 kategoria 2 dla obudów małogabarytowych. Bez tego potwierdzenia obudowa ogólnego przeznaczenia nadaje się tylko do budynku.
  • Palność - EN 45545-2 dla wyposażenia w przestrzeni objętej wymaganiami przeciwpożarowymi: materiały LSZH szafy Varistar CP EMC, oznaczniki PATG HF w zestawach R22 (HL1–HL2) oraz R23 i R24 (HL1–HL3). Dla tabliczek metalowych producent nie podaje deklaracji wg EN 45545-2 - uzgadniamy ją przed dostawą.
  • Ekranowanie EMC - tłumienność 40 dB przy 3 GHz i 30 dB przy 10 GHz dla szafy z drzwiami pełnymi (EN 61000-5-7, IEC 61587-3), 30 MHz–4 GHz dla obudowy aluminiowej z konstrukcji przewodzącej. Kryterium wchodzi wszędzie tam, gdzie w obudowie siedzi elektronika sygnalizacji albo teletransmisji.
  • Łączenie odbiorów wentylacji i pomp - przekaźnik półprzewodnikowy zamiast stycznika, gdy liczba cykli łączeniowych zużywa styki: RGC2/RGC3 przełącza w zerze, obsługuje silniki do 20 kW, pracuje w zakresie 42–660 VAC, ma izolację 4000 Vrms względem obudowy, kategorię przepięciową III 6 kV i SCCR 100 kA. Wyższe prądy wymagają chłodzenia wymuszonego - miejsce na radiator i wentylator planuje się w szafie od początku.
  • Ochrona przepięciowa obwodów sterowania - RGC2/RGC3 mają wbudowany warystor. Tam, gdzie pojedynczy element nie zapewnia należytej ochrony, tom V wymaga układu ograniczającego przepięcia.
  • Pomiar i raportowanie do LCS - analizatory WM20/WM30/WM40 mierzą napięcia, prądy, moce, energię i harmoniczne do 32. rzędu w klasie 0,5S energii czynnej (EN 62053-22), z Modbus RTU/TCP, BACnet i Profibus DPV0 do systemu nadrzędnego. Pomiar prądu 1 A lub 5 A przez przekładniki, napięcie do 400 V L-N / 690 V L-L.
  • Trwałość oznaczeń - oznacznik musi przetrwać cały cykl życia obiektu bez odnawiania: PATG HF z TPU pracuje w zakresie −30…+85 °C, tabliczka aluminiowa −25…+125 °C, tabliczka ze stali V4A −80…+350 °C, stopień ochrony IPX9K zależnie od nadruku.
  • Zakres temperatury obudowy - obudowa aluminiowa IP-PRO Alu pracuje w −40…+90 °C; przy odbiornikach zabudowanych w obudowie sprawdza się bilans cieplny wnętrza; zakres katalogowy odnosi się do temperatury otoczenia.

Pytania techniczne

Która obudowa do czego: przytorowa ze stali nierdzewnej, aluminiowa IP67 czy szafa do pomieszczenia technicznego?

Obudowa naścienna lub słupowa ze stali nierdzewnej AISI 304L (opcjonalnie 316L) w IP66 i IK10, testowana wg EN 50125-3, obsługuje rozdział zasilania, radiołączność przytorową i spawy światłowodowe wzdłuż toru - 5 wariantów od 600×400×210 do 800×600×300 mm. Odlewana obudowa aluminiowa IP-PRO Alu EMC do IP67, IK09, EN 61373 kategoria 2, −40…+90 °C, z ekranowaniem 30 MHz–4 GHz z samej konstrukcji, sprawdza się przy małych zestawach elektroniki w miejscach o największym narażeniu. Do pomieszczenia technicznego przy torach idzie szafa Varistar CP EMC & Signaling: spawana konstrukcja, IP55, ekranowanie do 18 GHz, materiały LSZH wg EN 45545-2.

Przekaźnik półprzewodnikowy czy stycznik do wentylatora i pompy odwodnienia?

Decyduje liczba cykli łączeniowych i dostęp serwisowy. Pompa odwodnienia i wentylator sterowany czujnikiem załączają się wielokrotnie w ciągu doby - styki stycznika zużywają się, a wymiana w tunelu wymaga zamknięcia toru. RGC2 i RGC3 nie mają styków ruchomych, przełączają w zerze, obsługują silniki do 20 kW przy 42–660 VAC, mają izolację 4000 Vrms i SCCR 100 kA. Kosztem jest strata mocy na elemencie półprzewodnikowym: przy wyższych prądach potrzebne jest chłodzenie wymuszone wentylatorem, co planuje się razem z zabudową szafy.

Czym potwierdzić palność wyposażenia w obiekcie podziemnym?

Deklaracją wg EN 45545-2 z podanym zestawem wymagań i poziomem zagrożenia. Szafa Varistar CP EMC ma materiały LSZH wg tej normy, oznaczniki PATG HF spełniają zestawy R23 i R24 na poziomach HL1–HL3 oraz zestaw R22 na HL1–HL2, przekaźniki RGC2/RGC3 mają EN 45545-2 w wykazie zgodności. Dla tabliczek metalowych producent nie podaje deklaracji przeciwpożarowej - jeśli projekt jej wymaga, uzgadniamy to przed dostawą.

Jak wyprowadzić pomiar z rozdzielnicy obiektowej do centrum sterowania?

Analizatory WM20/WM30/WM40 w obudowie panelowej 96 × 96 mm mierzą napięcia, prądy, moce czynną, bierną i pozorną, współczynnik mocy, częstotliwość, energię oraz THD napięcia i prądu do 32. harmonicznej, w klasie 0,5S energii czynnej. Rozbudowa modułowa daje wyjścia cyfrowe, wejścia/wyjścia analogowe i komunikację Modbus RTU/TCP, BACnet IP/MS-TP albo Profibus DPV0. Tom V wymaga, żeby z LCS dało się odczytać cztery meldunki: gotowość do pracy, urządzenia załączone, urządzenia wyłączone, awaria.

Co zmienia sąsiedztwo toru 3 kV DC w doborze aparatury?

Trzy rzeczy. Po pierwsze odległość: urządzenia poza strefą 5 m od osi toru zelektryfikowanego, a przy mniejszej odległości uszynienie bezpośrednie, gdy rezystancja metalowej konstrukcji do ziemi odniesienia przekracza 20 Ω, i pośrednie, gdy jest mniejsza (PN-EN 50122-1). Po drugie prowadzenie przewodów - wszystkie przewody zasilające i sterujące w osłonach zabezpieczających przed napięciem 3 kV DC. Po trzecie prądy błądzące: środki ochrony konstrukcji według PN-EN 50122-2, a ograniczenie prądów błądzących jest wymogiem także dla instalacji w obiektach budowlanych.