Dyrektywa maszynowa - maszyny i elementy bezpieczeństwa; od 20.01.2027 rozporządzenie (UE) 2023/1230.
Dyrektywa obejmuje maszyny, wyposażenie wymienne, elementy bezpieczeństwa, osprzęt do podnoszenia, łańcuchy, liny i pasy, odłączalne urządzenia do mechanicznego przenoszenia napędu oraz maszyny nieukończone (art. 1 ust. 1).
Element bezpieczeństwa (art. 2 lit. c) to element, który służy do spełnienia funkcji bezpieczeństwa, jest wprowadzany do obrotu oddzielnie, którego uszkodzenie lub nieprawidłowe działanie zagraża bezpieczeństwu osób i który nie jest niezbędny do działania maszyny albo daje się zastąpić zwykłymi elementami; orientacyjny wykaz w załączniku V wymienia m.in. układy logiczne zapewniające funkcje bezpieczeństwa (pkt 4), urządzenia zatrzymania awaryjnego (pkt 10) i urządzenia sterowania oburęcznego (pkt 16).
Art. 1 ust. 2 lit. e wyłącza środki transportu lotniczego, wodnego oraz kolejowego, z wyłączeniem maszyn zamocowanych na tych środkach transportu; rozporządzenie (UE) 2023/1230 powtarza to wyłączenie w art. 2 ust. 2 lit. e.
Deklaracja zgodności WE dla przycisku lub łącznika zatrzymania awaryjnego z 2006/42/WE oznacza, że producent wprowadza go do obrotu jako element bezpieczeństwa w rozumieniu art. 2 lit. c i wykazał spełnienie mających zastosowanie wymagań zasadniczych załącznika I (dla zatrzymania awaryjnego pkt 1.2.4.3), zwykle przez normę zharmonizowaną wskazaną w deklaracji.
Deklaracja komponentu nie obejmuje maszyny ani pojazdu, w którym go zabudowano; tabor kolejowy jako środek transportu leży poza dyrektywą, więc przydatność elementu w pojeździe ocenia się w ramach 2016/797 i TSI, a deklaracja maszynowa dokumentuje tylko właściwości komponentu.
Producent maszyny lub elementu bezpieczeństwa spełnia wymagania zasadnicze załącznika I, sporządza dokumentację techniczną, dostarcza instrukcję, przeprowadza ocenę zgodności, wystawia deklarację zgodności WE i umieszcza oznakowanie CE (art. 5).
Dla produktów spoza załącznika IV stosuje ocenę zgodności połączoną z kontrolą wewnętrzną wytwarzania (art. 12 ust. 2, załącznik VIII); dla kategorii z załącznika IV wykonanych według norm zharmonizowanych ma wybór między kontrolą wewnętrzną, badaniem typu WE (załącznik IX) a pełnym zapewnieniem jakości (załącznik X); bez pełnego pokrycia normami zostają badanie typu WE albo pełne zapewnienie jakości (art. 12 ust. 3–4).
Zgodność z normą zharmonizowaną opublikowaną w Dz.U. UE daje domniemanie zgodności z objętymi nią wymaganiami zasadniczymi (art. 7). Rozporządzenie (UE) 2023/1230 utrzymuje moduły A, B+C, G i H oraz kategorie wyrobów z załącznika I (części A i B) z udziałem jednostki notyfikowanej i stosuje się obowiązkowo od 20 stycznia 2027 r.
Sprawdź, czy deklaracja nazywa komponent elementem bezpieczeństwa i wskazuje normę zharmonizowaną (np. dla zatrzymania awaryjnego i łączników sterowniczych), czy podaje dane niezawodnościowe potrzebne do funkcji bezpieczeństwa oraz czy od 20.1.2027 producent przechodzi na deklarację UE według rozporządzenia (UE) 2023/1230.
